Soczewki z materiału o zmiennym współczynniku załamania światła – takie hasło może brzmieć egzotycznie, a niesłusznie, ponieważ coraz więcej sukcesów odnosi optyka, o której nie śniło się naszym nauczycielom fizyki. A dzięki niej naukowcom udaje się skonstruować materiały-niewidki czy soczewki nie wykazujące aberracji. Taką właśnie soczewkę na krzemowym chipie skonstruowali fizycy z University of St Andrews.
Gasnąca świeca standardowa
19/01/2011
Jasność Mgławicy Kraba w ostatnich 10 latach.
W ciągu ostatnich dwóch lat jasność Mgławicy Kraba spadła o 7%. Do tej pory Krab uznawany był za świecę standardową, według której kalibrowano intensywność obiektów promieniujących rentgenowsko. Co się dzieje?
Zasiej fulereny, a wyrośnie nanostruktura
30/11/2010
Wzrost drugiej warstwy kwasu tuż po naniesieniu fulerenów: w tle widać warstwę pierwotną. (c) Nature
Nanostruktury atakują trzeci wymiar, i to w dodatku przy minimalnej pomocy człowieka. Naukowcy z University of Nottingham, gdzie działa jedna z najsilniejszych obecnie grup zajmujących się nanotechnologią, pokazali, w jaki sposób można zaprojektować nanostruktury, które będą same układać się w trójwymiarowej przestrzeni w żądany sposób. Wykorzystali w tym celu zjawisko samoorganizacji w sieciach typu gość-gospodarz.
Krystalografia jądra Ziemi
25/10/2010Jądro Ziemi nie zapisało się w popkulturze szczególnie szczytnie, wystarczy wspomnieć absurdalny film SF o tym tytule, tak zły, że aż wart obejrzenia („– Wynik się nie zgadza! – A pomnożyłeś przez r i dodałeś pi?”). W nauce natomiast dzięki badaniom nad strukturą jądra wewnętrznego Ziemi można trafić na łamy Nature czy Science. I tak w ostatnim numerze Science grupa japońskich badaczy opublikowała wyniki pierwszych doświadczalnych badań struktury kryształów żelaza, poddanych warunkom, jakie panują we wnętrzu planety. Dzięki temu można z dużą pewnością potwierdzić: w samym centrum Ziemi znajduje się kryształ żelaza o strukturze heksagonalnej. Czytaj resztę wpisu »
Naukowiec jako podmiot liryczny?
08/06/2010Choć do wyodrębnienia się oddzielnego nurtu w poezji jeszcze nie doszło, jednak w ostatnich latach znacząco rośnie ilość prozy, której tematem jest nauka i ludzie się nią zajmujący. W ostatnim numerze „Nature” nad tym zagadnieniem w krótkim felietonie pochyla się Jennifer Rohn, redaktorka portalu LabLit.com i pisarka, naukowo zajmująca się biologią molekularną komórki na University College w Londynie.
Jedz bakterie, będziesz bystrzejszy
02/06/2010Pokarm zawierający nieszkodliwą bakterię, żyjącą w glebie, może znacząco wpłynąć na sprawność umysłową. Czy dla człowieka – jeszcze nie wiadomo, ale dla myszy – na pewno.
Grając w walkę dobra ze złem
24/05/2010
Wyeliminowanie kooperujących przez moralistów po 2000 iteracji; r = 4,4, β = γ = 0,1. doi:10.1371/ journal.pcbi.1000758.g002
Dlaczego pewne normy moralne przyjmują się w społeczeństwie, a inne nie? Dlaczego niektóre grupy spontanicznie wykształcają w sobie spójne wzorce zachowań? Dlaczego czasem nie udaje się wprowadzić takich reguł, jakie racjonalnie wydawałyby się korzystne? Te i inne pytania zadali sobie naukowcy ze szwajcarsko-węgierskiego zespołu, zajmujący się symulowaniem ewolucji zachowań moralnych w zależności od korzyści i strat, jakie działający może ponieść przy określonym zachowaniu. Przy pomocy prostej gry Public Goods z karą zanalizowali, jak rozprzestrzeniają się w społeczeństwie określone taktyki współpracy i karania, biorąc za cel maksymalizację zysku jednostki. Dynamika zmian nie jest tak oczywista, jak chciałoby tego powszechne poczucie walki dobra ze złem – czy raczej: „dobrych” ze „złymi”.
Czytaj resztę wpisu »
Herschel podgląda narodziny gwiazd
10/05/2010„Niemożliwa” gwiazda, galaktyki produkujące gwiazdy dziesięciokrotnie szybciej niż przypuszczano, nowa faza molekularna wody. W ciągu roku od wyniesienia w przestrzeń, kosmiczny teleskop w podczerwieni Herschel dostarczył już bardzo wartościowe naukowo dane, poddające w wątpliwość naszą dotychczasową wiedzę o szczegółach formowania się gwiazd. Nowe zdjęcia pokazują tysiące odległych galaktyk, w których aż tętni od narodzin nowych gwiazd, oraz przepiękne chmury gazu, udrapowane w przestrzeni Drogi Mlecznej. Jeden z obrazów pokazuje też proces formowania się gwiazdy, która wedle obecnych teorii nie powinna w ogóle powstawać.
Startujemy
07/05/2010Startujemy z naukowiskiem. Będą się tu pojawiać nowinki i aktualności z zakresu szeroko pojętych nauk ścisłych. Tłumaczone i streszczane, a nie przeklejane. Będzie fajnie.

Opublikował/a Teresa Kubacka